Page Officielle FacebookChaine Officielle YoutubeCompte Officiel Instagram
FrançaisEnglishDeutsch中国
Le Château Du Bois :Botanik

Provence’ın mavi altını

Haute Provence saf lavantası kadim bir çiçektir ve botanik adı olan “lavandula officinalis”in ileri sürdüğü üzere şifalı faydalar sunan tek lavantadır. Küçük boyutu ve dar yapraklarına atfen“lavandula angustifolia “ veya gerçek, eşsiz lavanta ”lavandula vera“ isimlerine rastlanabilinir.

Provence halkı kokusunun narinliği “finesse” şerefine “la fine” olarak adlandırmayı tercih eder. Çiçeğin karakteristiği tohum üretiminden kaynaklandığı için üreticiler “lavanta popülasyonu” olarak adlandırmakta ısrarcıdırlar. Her çiçeğin diğerlerinden farklı oluşu, onun özgünlüğünü garantiler. Tohum üreticiliği doğal olarak popülasyon yaratır ki bu da genetik çeşitlik temin eder. “Popülasyon” olarak adlandırılan bu heterojen grup bir koku cenneti ve esenlik yaratır. Keza övünemeyen melezler “lavandin” veya “saf lavanta klonları” diye adlandırılır. Kafa karışıklığını gidermek için “grand cru” şarapları gibi saf lavanta üreticileri de AOP (Korunan Menşe Adı) sertifikası ile korunur.

Lavantalar arasındaki farkı biliyor musunuz?

SAF LAVANTA

SAF LAVANTA

Latince isimleri : lavandula vera, lavandula officinalis veya lavandula angustifolia.

Provence halkı tarafından verilen isimler: saf lavanta, gerçek lavanta, Alplerden gelen lavanta.

Bitkinin Latince adı olan “officinalis” eskiden eczacılar tarafından gösterilen ilgiyi, “angustifolia” dar yapraklarına atfen morfolojik durumunu kanıtlıyor. Saf lavanta başak lavanta otundan daha da küçük demetler oluşturur. Çiçekli gövdeleri kısa, dalsızdır. Rengi kadar şekli de çeşitlilik gösteren çiçekli saplar taşırlar.

Gerçek lavanta soğuğa toleranslıdır ve en sevdiği mevkiler 800 ve 1500 metrelerdir. Yükseklik ve hava şartlarına göre Temmuz ortasından Ağustos sonuna kadar çiçek açar.

 Başak lavanta otu gibi, kendiliğinden tohumdan türer. Her saf lavanta demeti belirli bir tohumdandır ve genetik olarak diğerlerinden farklıdır. Bu yolla bitkilerin görüntü bakımından ana varyasyonlarını görürüz: çiçekli sapının şekli, soluk leylak renginden yoğun mora kadar olan renk sıralaması ve bazen pembe veya beyaz bitkiler. Bu bitki çeşitliliği “lavanta popülasyonu” olarak adlandırılır.

Gerçek lavanta eski zamanlardan beri pek çok şekilde kullanılmıştır. Bugün en çok parfümeri ve eczacılıkta kullanılıyor. Parfümeri lavanta popülasyonunu zengin esanslarının her tonu ile kullanıyor.

Saf lavanta için gelecek aromaterapidir. Alternatif tıp tüketicilere %100 saf ve doğal esanslar sunuyor. Tüketici sağlığı için kullanılan farklı lavanta çeşitlerinin farkındalığını yaratmak önemlidir.

Saf lavantanın adından da anlaşıldığı üzere zengin, narin ve dengeli bir kokusu vardır. Öten yandan parfümeride yaygın olarak kullanılan klonlanmış lavantalar, daha vasat ve daha az dengeli notlarla sonuçlanır.

Saf lavanta enderdir ve düşük mahsul verir: 1kg veya 1,1 litre esans için 0.88 yoğunluğunda ortalama150 kg çiçek gereklidir. Hektar başına mahsul yaklaşık 15 ila 20 kg esanstır. Hektar başına 17000 lavanta bitkisi ekiyoruz. Bu bitkiler yaklaşık on iki yıl yaşar ve sekiz ila on yıla kadar mahsul verirler. “Le Château du Bois” gibi bir mülkte, her yıl altı ila on hektarın yeniden ekilmesi gerekir.

İşte saf lavantanın bazı meziyetleri:

Romalılar lavantayı banyolarına ve yeni yıkanmış çarşaflarına kokusunu yaymak için kullanmışlardır. Lavanta büyükannelerimiz tarafından “Garde-robe” veya “Wadrobe” olarak adlandırılmıştır. Aromaterapide de “İsviçre çakısı” olarak adlandırılmıştır.

Dioscorides’in 1.yüzyıldaki “Tıbbi Malzemeler” çalışmasından, 1928’de modern aromaterapiyi keşfeden René-Maurice Gattefossé’ye kadar lavanta her zaman şifalı meziyetleri ile tanınmış ve kullanılmıştır.

%100 saf ve doğal esans formundaki saf lavanta tedavi etmek ve yatıştırmak için kullanılır:
- uykusuzluk (bir yastığın üzerine iki ila üç damla), asabiyet (hava difüzyonu), baş ağrısı (tapınak masajı), stres (banyoda beş ila altı damla).

Lavantanın yatıştırıcı etkisi vardır:
- yara ve yanıklar (bir ila iki damla), kuru egzama (pamuk üzerine iki ila üç damla sürtmeden alana uygulanır), ülser, güneş yanıkları, böcek ısırıkları

Lavanta dezenfektandır ve yaraları iyileştirir:
- nezle ve sinüzit (bir ila iki damlaya kadar içine çekilir).

Lavanta enfeksiyona karşı savaşır:
- boğaz ağrısı (bir ila iki damla bir küp şekere veya bir kaşık bala)
- spazmlar ve romatizma (birkaç damla sürülür)

 

BAŞAK LAVANTA OTU

BAŞAK LAVANTA OTU

Latince isimleri: lavandula spica, lavandula latifolia

“Erkek lavanta” veya “uzun lavanta” diye de anılır, botanik adı olan latifolia “geniş yapraklar” anlamına gelir.

Başak lavanta otu geniş kadifemsi yapraklarıyla, yüksekliği ve birkaç başak taşıyabilen uzun çiçekli sapı ile gerçek lavantadan ayrılabilinir. Sıcak iklime ve kuru, kireçli toprağa adapte olur. En iyi 500 metre rakımın üzerinde güneye bakan bayırlarda yetişir. Başak lavanta otu bütün güney Fransa’da özellikle de Montpellier bölgesinde kendiliğinden yetişir. Artık Fransa’da ekilmiyor, ama İspanya önemli bir üretici. Mayıs’tan Ağustos’a kadar yoğun kâfur kokulu mavili-morlu çiçeklerle açar.

Başak lavanta otu esansı boya incelticiler ve oje kuruma hızlandırıcıları ile ilişkilendirilir. Esansının bileşimi bölgeden bölgeye çok çeşitlilik gösterdiği için aramoterapide çok az kullanılır.

  

LAVANDİN

LAVANDİN

Latince isimleri : lavandula hybrida, lavandula x intermedia (lavandula  angustifolia ve lavandula latifolia arasında melez cins)

Uzun zaman önce, yabani saf lavanta hasadı boyunca, hasatçılar bazı bitkilerin diğerlerinden daha hızlı büyüdüğünü fark ettiler. Onlara “büyük lavanta”, “geniş lavanta” veya “melez lavanta” dediler. Oluşumunu tozlaşmacıların, özellikle arıların, mümkün kıldığı saf lavanta ve başak lavanta otunun birleşimi olan doğal melez lavandinden bahsediyorlardı. Bu fenomen 1927’de Grass’daki Chiris Establishment laboratuarlarında kabul edildi. Pek çok çeşit lavandin vardır, bazısı gerçek lavantaya, diğerleri başak lavanta otuna benzer.

Genelde, lavandinler saf lavantalardan daha verimlidir, kayda değer ölçüde sağlıklıdırlar ve farklı iklim ve topraklara uyum sağlama kabiliyetine sahiptirler. Saf lavantaya göre çok daha yüksek miktarda esans üretirler: Hektar başı 150 kg, saf lavantadan sekiz on kat daha fazla.

Bütün melezler gibi lavandin de sterildir. Kesim ile yeniden üretilir. Bu, bitkilerin aynı olduğu ve kesimlerin onlardan sırasıyla alınabileceği, saf lavanta popülasyonuna karşıt klon bir bitki grubu kurulduğu anlamına gelir.

1930larda, lavandin mahsullerinin hızlı büyümesini sağlamak için kesim teknikleri geliştirildi. Şu an var olan tüm lavandin ekim alanları, klon kesimi ile elde edilen bitkilerden yapılmıştır. Bu düzensiz ve tamamen farklı lavanta tarlalarının aksine lavandin tarlalarının homojen ve düzenli durumunu açıklar. Lavandin, “Grosso”, “Abrial”, “Super” gibi yaygın türlere varan sayısız seleksiyonun hedefi oldu.

Maliyeti çekici olduğu halde, lavandin yağının kalitesi saf lavantanınkine göre açık farkla aşağıdadır. Dünyanın dört bir yanında büyük miktarlarda üretiliyor.  Lavandin yağı büyük oranda deterjan ve deodorantlara koku vermek için kullanılıyor.  Fransa’da üretimi Ardèche’den Alpes-Maritimes’e kadar uzanır. En geniş mahsul Valensole (Verdon Gorge) platosunda, Drôme ve Gard bölgelerinde yer alır.  Başkaca lavandin bütün kıtalarda bulunabilir: Kanada, ABD, Brezilya, Büyük Britanya, Avustralya, Yeni Zelanda, Çin, Ukrayna, Bulgaristan, Hırvatistan… Lavandin yağı şişelerinin sıklıkla illegal olarak  “lavandin” yerine “lavanta” terimi ile etiketlenmesi çok talihsizdir.

 

DENİZ LAVANTASI

Latince ismi:  Lavandula stoechas
Bazen kelebek lavanta denilir, tepeli lavanta veya Hyères adası lavantası, Lavandula stoechas bol çiçek veren bir lavanta türüdür. En büyük çiçekli türdür.

Kelebek lavanta, yaygın olmasına rağmen, özellikle Lavandula Stoechas Pedunculata çeşidine aittir. Kaynağını Akdeniz havzasından ve genellikle İspanya ve Portekiz’den alır. Kuru iklimlerde yetişir ve fazla miktarda sudan hoşlanmaz. Sıkı püsküller ve dallarla karakterize olan, deniz lavantası lavender officinalis’ten biraz daha az sadedir, ama kışın kuru yaprak örtüsü onu iyi korur.

Bol bol çiçeklenmesi,  bal bitkisi karakteri ve kokusu arıları ve tozlaştırıcıları çeker. Çiçekleri oldukça orjinaldir:  üzerinden çiçek yaprağı geçen küçük sapları püsküllü bir üst oluşturur, zira adı kelebek veya tepeli lavantadır.  Bu dekoratif çiçek, Nisan’dan Haziran’a kadar çıkar, genellikle çiçek yataklarında ve kayalık bahçelerde kullanılır. Sıklıkla Fransa’nın çorak, silisli Provence Midi, Languedoc, Roussillon ve Corsica eğimlerinde ve genelde bütün Akdeniz bölgesinde bulunur. 

Lavanta Tarlaları